اعجاز قرآن از نظر سیوطی

سید خلیل کوهی

سیوطی در نوع شصت وچهارم کتاب  الاتقان فی علوم القرآن  به بررسی اعجاز قرآن پرداخته است. وی اولا معجزه را تعریف کرده سپس اینکه چرا معجزه پیامبر ما قرآن است و از معجزه دیگر پیامبران متفاوت اند رامربوط به توانایی فکری مخاطبینی میداند که مورد خطاب وهم عصر این پیامبران بوده اند.  وی این ادعایش را مستند به حدیثی می سازد که در صحیح بخاری از پبامبر گرامی اسلام روایت شده است. سیوطی با آوردن شواهدی از آیات تحدی وضعف مشرکین در مقابل قرآن را دلیل اعجاز قرآن میداند. وی میگوید حتی  از انها گذارش هم نشده که در باره مقابله باقرآن اندیشیده باشند.وی دراین مورد داستان ولید بن مغیره را نیزبه عنوان شاهد ادعایش مطرح می نماید. میگوید در نهایت مشرکین مجبور شدند که درمقابل حضرتش بصورت فزیکی بجنگند وراضی به قتل خودشان واسارت اهل وعیال شان شوند. وی در ادامه متن که دراین رابطه نوشته چندین تذکر را یاد آوری میکند که این تذکرات عبارت از اینکه به چه مقداری از قرآن تحدی شده است واقوالی دراین مورد؛اعجاز قرآن بدیهی است یا استدلالی واقوالی پیرامون این موضوع؛ قرآنی که در اعلا مراتب بلاغت است آیا در مورد فصاحت نیز چنین است یا خیر؛ چرا قرآن موزون نیست، حال انکه سخنان موزون بالا تر از سخنان غیر موزون است؛ تحدی برای انسانها است نه جنیان، چون جنیان زبان عربی را نمیدانند؛  پیرامون ایه که اگر قرآن از نزد غیر خدا بودی دارای اختلاف بسیاری میبود، نفی اختلافات از ذات قرآن را میکند نه اینکه مردم در باره آن اختلاف کنند ؛ فرق قرآن در معجزه بودن با تورات وانجیل با چیست؛ وی از قول عبد الجبار معتزلی این تفاوت در نظم وتالیف قرآن ووصف خداوند از قرآن بگونه که تورات وانجیل را وصف نکرده است... میداند در حالیکه در پیشگویی اخبار غیبی باهم دیگر تفاوتی ندارند. در بعضی جاهای از قرآن میتوانست به جای کلمات که فعلا بکار رفته کلمات دیگری جاگزین شود که بهتر از این کلمات باشد، مثلا نویسنده از قول بارزی پیرامون آیه ماکنت تتلو من کتاب میگوید اگر بجای تتلو تقرء میامید بهتر بود؛ موارد این چنینی را بازگو می نماید.

این تمام موضوعات است که آقای سیوطی در الاتقان نوشته است. از نوشتار مذکور بدست می آید که موضوع در عصر سیوطی در نهایت خامی قرار داشته است. زیرا بحثهای را مطرح کرده است که لازمه مطرح کردن نداشته است مثلا از معجزه قرآن صحبت میکند ودر تذکرات میگوید اگر کلمات دیگری بجای بعضی از کلمات قرآن می آمد بهتر می بود. وی با وجود که یک نوع را بنام اعجاز قرآن مطرح کرده است اصلا نتوانسته اعجاز قرآن را بااین نوشته هایش ثابت کند. 


 

نوشته شده توسط سید خلیل کوهی در ۱۳۹۲/۰۹/۲۰ ساعت ۱۱:۴۸ ق.ظ موضوع | لینک ثابت